Τέσσερα πράγματα που καταστρέφουν μια συζήτηση

Μερικές συζητήσεις αποτυγχάνουν εξαιτίας του διακυβεύματος. Οι περισσότερες αποτυγχάνουν εξαιτίας τεσσάρων κινήσεων που γίνονται εύκολα, εντοπίζονται δύσκολα στον εαυτό μας και είναι εκπληκτικά ίδιες σε διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες.

Η περιφρόνηση είναι η χειρότερη

Ο Τζον Γκότμαν, από του οποίου τη δουλειά με ζευγάρια προέκυψε ο κατάλογος, θεωρεί την περιφρόνηση την πιο διαβρωτική: όχι τον θυμό αλλά την υποτίμηση — τα γουρλωμένα μάτια, τη χλευαστική επανάληψη των λόγων του άλλου, τον τόνο «και μ’ αυτό έχω να κάνω».

Η περιφρόνηση διαχωρίζεται από τη διαφωνία, κι εκεί βρίσκεται το χρήσιμο. Μπορείς να διαφωνείς σκληρά μία ώρα χωρίς αυτήν. Μόλις εμφανιστεί, η διαφωνία παύει να αφορά το ζήτημα: όποιον τον κοιτάζουν αφ’ υψηλού ξοδεύει τις δυνάμεις του στη θέση του, όχι στο θέμα.

Η κριτική μεγαλώνει τον στόχο

Ο δεύτερος καβαλάρης μας είναι γνωστός από την ανατροφοδότηση: το παράπονο για μια πράξη γίνεται δήλωση για το πρόσωπο. Το «το ξέχασες πάλι» γίνεται «ποτέ δεν σε νοιάζει».

Η μεγέθυνση φαίνεται δυνατότερη και δουλεύει χειρότερα. Το παράπονο έχει επιδιόρθωση: να το κάνεις. Η ετυμηγορία για τον χαρακτήρα δεν έχει, και η μόνη κίνηση που μένει στον άλλον είναι να την αντικρούσει· αυτό θα κάνει αντί να λύσει το πρόβλημα.

Η άμυνα απορρίπτει πριν ακούσει

Ο τρίτος είναι η αντανακλαστική απάντηση: εξήγηση συνθηκών, αντικατηγορία, «το έκανα μόνο επειδή εσύ…». Είναι σχεδόν πάντα ειλικρινής και σχεδόν πάντα μακραίνει τη συζήτηση.

Το κόστος της είναι συγκεκριμένο: αφαιρεί τη δυνατότητα μιας μικρής υποχώρησης. Οι περισσότερες συγκρούσεις συρρικνώνονται απότομα μόλις ο ένας πει «ναι, αυτό το κομμάτι είναι δικό μου» — και η άμυνα υπάρχει ακριβώς για να μην ειπωθεί αυτή η φράση.

Το κλείσιμο τελειώνει τη συζήτηση χωρίς να την τελειώνει

Ο τέταρτος είναι η απόσυρση: να σωπάσεις, να απαντάς μονολεκτικά, να μείνεις στο δωμάτιο και να βγεις από τη συνομιλία. Ο άλλος συνήθως το διαβάζει ως περιφρόνηση, ενώ πιο συχνά είναι υπερφόρτωση.

Δεν θεραπεύεται με το να πιέζεις τον εαυτό σου να συνεχίσει, αλλά με το να το πεις δυνατά: «έφτασα στα όριά μου, δώσε μου είκοσι λεπτά και επανέρχομαι». Η ονομασία μετατρέπει τον τοίχο σε παύση, και η διαφορά τους είναι ολόκληρη η σχέση.

Τι να κάνετε με τον κατάλογο

Μην τον χρησιμοποιείτε ως πίνακα σκορ για τους άλλους. Η αξία του είναι διαγνωστική και, στραμμένος προς τα έξω, δεν αξίζει σχεδόν τίποτα: το «αυτό ήταν περιφρόνηση», ειπωμένο μέσα στον καβγά, είναι το ίδιο περιφρόνηση.

Εφαρμόστε τον στον εαυτό σας, σε παρελθόντα χρόνο. Μετά από μια συζήτηση που πήγε άσχημα, ρωτήστε ποιον από τους τέσσερις βάλατε εσείς. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι κάθε φορά ο ίδιος — και το να ξέρεις ποιος είναι ο δικός σου είναι το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς.