Тры розныя рэчы, якія называюць зваротнай сувяззю

«Глянеш, дасі зваротную сувязь?» — тры просьбы пад адным паліто. Адкажаце не на тую, і вам скажуць, што вы не зразумелі сутнасці, — чалавек, які сутнасці так і не назваў.

Прызнанне, настаўленне, ацэнка

У працах пра тое, як прымаць зваротную сувязь, Дуглас Стоўн і Шэйла Хін адрозніваюць тры яе віды. Прызнанне кажа «я бачу ўкладзеную працу». Настаўленне кажа «вось як зрабіць лепш». Ацэнка кажа «вось дзе вы знаходзіцеся».

Усе тры законныя, і ніводная не замяняе іншай. Той, хто хацеў прызнання і атрымаў настаўленне, чуе, што яго працы не заўважылі. Той, хто хацеў настаўлення і атрымаў прызнанне, чуе, што праўды яму не скажуць.

Назваць патрэбнае ўголас

Увесь вузел развязваецца адной фразай напачатку. «Мне пакуль не патрэбныя праўкі, скажы, ці трымаецца задума» — гэта просьба пра ацэнку. «Скажы, што мяняць» — настаўленне. «Проста хачу, каб ты ўбачыў, колькі сюды ўкладзена» — прызнанне, і прасіць пра гэта не па-дзіцячы.

Тое ж і калі даяце вы. Скажыце, што менавіта прапануеце, перш чым прапанаваць, — і чалавек перастане напружвацца ў чаканні дзвюх астатніх.

Ацэнка заглушае ўсё сказанае пасля яе

Калі ў паведамленні ёсць меркаванне, апрацоўваецца менавіта меркаванне. Таму настаўленне, прышытае да ацэнкі, рэдка даходзіць: слухач усё яшчэ высвятляе, што ацэнка значыць для яго.

Значыць, разводзьце іх у часе. І размова пра ацэнку, і размова пра паляпшэнне бываюць карысныя; разам другой не чуваць. Калі сумясціць неабходна — спярша і ясна ацэнка, потым спыніцца, а настаўленне адкласці на іншы дзень.

Пахвала карысная, толькі калі яна дакладная

«Выдатная праца» — гэта прызнанне з вынятым зместам. Яно прыемнае і нічому не вучыць, бо чалавек не можа зразумець, што менавіта было выдатным, а значыць, не зможа паўтарыць гэта знарок.

«Тое, як ты падрэзаў другі раздзел, зрабіла ўвесь тэкст чытэльным» — тая ж цеплыня з вернутымі звесткамі. Каштуе адной лішняй фразы і адрознівае «падабацца» ад «быць карысным».

Як спытаць так, каб атрымаць адказ

«Ёсць заўвагі?» надзейна вяртае «не, усё добра», бо просіць чалавека агледзець усё і па сваёй волі выступіць з крытыкай. Звузьце: «якая частка другой паловы самая слабая?» мяркуе, што такая ёсць, і робіць адказ лёгкім.

І пытайце пра адно. «Якая адна праўка палепшыла б гэта найбольш?» дае сапраўдны адказ там, дзе адкрытая просьба дае ветлівасць, і пакідае абодвум тое, з чым можна працаваць.